Jeśli organiczne przyczyny Twoich dolegliwości jelitowych zostały wykluczone, a Ty otrzymałeś diagnozę “zespół jelita drażliwego” (IBS), zapewne usłyszałeś zalecenie stosowania diety LOW FODMAP. Co to jest? Kiedy stosować i jak ją przejść, aby nie zwariować…?

Co to jest FODMAP?

Ten tajemniczo brzmiący termin oznacza fermetujące oligo- di- i monosacharydy oraz poliole (fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols = FODMAP). Przechodzą one do jelita w postaci niezmienionej zwiększając fermentację jelitową i stymulując wytwarzanie siarkowodoru i metanu – to te substancje odpowiedzialne są za ból, uczucie przelewania, biegunki, wzdęcia i zaparcia.

Kiedy stosować dietę FODMAP?

Wskazaniem do zastosowania protokołu FODMAP jest stwierdzenie zespołu jelita drażliwego (syn. zespół jelita nadwrażliwego, ang. irritable bowel syndrome). Jest to przewlekła choroba jelita cienkiego i grubego, a jej przyczyna nie jest znana – mówi się o wpływie na czynników środowiskowych, genetycznych i psychologicznych. Dotyka około 11,2% populacji na świecie [1], a jej diagnostyka przysparza sporo problemów – opiera się głównie na wykluczeniu przyczyny organicznej objawów. Charakterystyczne objawy IBS to: bóle brzucha, wzdęcia, przelewania i zaburzenia rytmu wypróżnień. W zależności od rodzaju dolegliwości wyróżniamy 3 rodzaje IBS:

  • biegunkową
  • zaparciową
  • mieszaną
  • nieokreśloną

Jak przeprowadzić dietę FODMAP?

Prawidłowo przeprowadzony protokół FODMAP składa się z dwóch etapów:

I etap 4-8 tygodni: całkowita eliminacja FODMAP

Na tym etapie należy wykluczyć z diety wszystkie produkty z wysoką zawartością FODMAP, aż do ustąpienia objawów. Jeśli dolegliwości ustąpiły po 4 tygodniach, możesz zacząć rozszerzać dietę. Jeśli nadal występują – przedłuż ją o kolejne 4 tygodnie. Poniżej przedstawiam listę produktów, które powinienieś wykluczyć podczas fazy eliminacyjnej diety LOW FODMAP:

 

II etap: stopniowe rozszerzanie diety

Po wykluczeniu powyższych produktów należy stopniowo wprowadzać produkty zawierające więcej FODMAP (nie więcej niż po jednym na dzień). Jeśli po spożyciu danego produktu wystąpią objawy – na stałe wyklucz ten produkt diety (lub na dłuższy czas, po czym znów spróbuj wprowadzić).

Na co zwrócić uwagę?

Czytaj etykiety produktów! Do wielu z nich (nawet tych, które w pierwszej chwili nie kojarzą się nam z tymi składnikami) dodawany jest czosnek, cebula, sztuczne słodziki czy syrop glukozowo-fruktozowy.

Suplementy w IBS

Większość badań sugeruje, że suplementacja probiotykami znacząco obniża nasilenie objawów i poprawia samopoczucie pacjentów [2]. Szczepy, które okazują się pomocne we wspomaganiu pracy układu pokarmowego u pacjentów z IBS to między innymi:

  • Lactobacillus plantarum 299v (nazwa handlowa Sanprobi IBS) [3]
  • Enterococcus faecalis (nazwa handlowa ProSymbioflor) [4,5]
  • VSL #3 (nazwa handlowa Vivomixx) [6,7]
  • Saccharomyces boulardii (nazwa handlowa Enterol) [8]

Podsumowanie

IBS to bardzo niespecyficzna choroba, a do jej leczenia należy podejść kompleksowo – dieta w połączeniu z probiotykoterapią i psychoterapią najczęściej odnoszą pożądany skutek.

 

Potrzebujesz indywidualnej diety? Umów się na wizytę i popraw jakość swojego życia pomimo choroby!

 

  1. Lovell, R.M.; Ford, A.C. Global prevalence of and risk factors for irritable bowel syndrome: A meta-analysis. Clin. Gastroenterol. Hepatol. 2012, 10, 712–721
    Dale, H.F.; Rasmussen S.H.; Asiller Ö.Ö.; Lied G.A. Probiotics in Irritable Bowel Syndrome: An Up-to-Date Systematic Review. Nutrients 2019, 11, 2048
  2. Ducrotté P, Sawant P, Jayanthi V. Clinical trial: Lactobacillus plantarum 299v (DSM 9843) improves symptoms of irritable bowel syndrome. World Journal of Gastroenterology : WJG. 2012;18(30):4012-4018. doi:10.3748/wjg.v18.i30.4012
  3. Enck P., Zimmermann K., Menke G., Muller-Lissner S. , Martens U.,  Klosterhalfen S., A mixture of Escherichia coli (DSM 17252) and Enterococcus faecalis (DSM 16440) for treatment of the irritable bowel syndrome – A randomized controlled trial with primary care physicians, Neurogastroenterol Motil (2008)
  4. Choi E.J.; Lee H.J.; Kim W.J.; Han K.I.; Iwasa M.; Kobayashi K.; Debnath T.; Tang Y.; Kwak Y.S.; Yoon J.H.; Kim E.K. Enterococcus faecalis EF-2001 protects DNBS-induced inflammatory bowel disease in mice model. PLoS One. 2019 Feb 28;14(2):e0210854. doi: 10.1371/journal.pone.0210854. eCollection 2019.
  5. Ding F.C.L.; Karkhaneh M.;Zorzela L.; Jou H.; Vohra S. Probiotics for paediatric functional abdominal pain disorders: A rapid review. Paediatr Child Health. 2019 Sep; 24(6):383-394. doi: 10.1093/pch/pxz036. Epub 2019 May 4.
  6. Aragon G, Graham DB, Borum M, Doman DB. Probiotic Therapy for Irritable Bowel Syndrome. Gastroenterology & Hepatology. 2010;6(1):39-44
  7. Bafutto M., Almeida J.R., Leite N.V., Costa M.B., Oliveira EC., Resende-Filho J. Treatment of diarrhea-predominant irritable bowel syndrome with mesalazine and/or Saccharomyces boulardii, Arq Gastroenterol. 2013 Oct-Dec;50(4):304-9.